Użytkownik:WalDo/brudnopis/Poradnik
Z Fedora Wiki
Poradnik powstał z inicjatywy użytkowników Forum Fedora.pl
Wszelka pomoc w testowaniu, aktualizacji oraz ulepszaniu Poradnika jest mile widziana.
O Fedorze
Fedora (dawniej Fedora Core) jest jedną z najpopularniejszych dystrybucji Gnu/Linuxa, tworzoną przez społeczność skupioną wokół Projektu Fedora, założonego i wspieranego przez firmę Red Hat. Fedora zawiera wyłącznie wolne oprogramowanie i w związku z tym można ją bezpłatnie instalować, modyfikować i rozpowszechniać. Powoduje to również pewne ograniczenia. Rozwiązania objęte ochroną patentową (szczególnie w USA), takie jak kodeki audio-video, oraz sterowniki o zamkniętym kodzie źródłowym nie są dostarczane wraz z dystrybucją. Twórcy Fedory stawiają na innowacyjność, dlatego też kolejne wydania zawierają najnowsze dostępne oprogramowanie, nawet jeśli prace nad stabilną wersją nie zostały jeszcze ukończone. Z tego powodu, oraz faktu ścisłego powiązania z Red Hatem często, lecz niesłusznie Fedorę określa się mianem "poligonu Red Hata". Fedorę stosuję się zarówno jako system operacyjny dla komputerów domowych, jak i serwer www, ftp itp.
-
Składnia: {{*|Warn.png}}
-
Składnia: {{*}}
Informacja ewoluująca z poprzedniej wersji, jeszcze nikt jej nie sprawdził. Sprawdź jeśli możesz i usuń ikonkę.
-
Składnia: {{!}}
Bug, porada nie działa z jakiś powodów. Jeśli znasz powód dopisz.
- Składnia: {{!!}}
Ogólne
Nowości w tym wydaniu
- Lista wprowadzonych nowości(en) w Fedorze oraz ich krótkie omówienie(en)
- Szczegółowa informacja o wydaniu(en)
Minimalne wymagania sprzętowe
Aktualizacja z poprzedniej wersji
Użytkowników zainteresowanych "upgradem" do nowszej wersji odsyłam do YumUpgradeFaq. Zaleca się zastosowanie przeznaczonego specjalnie do tego celu programu PreUpgrade. Yum potrafi dokonać aktualizacji systemu tylko pomiędzy kolejnymi wersjami np z F11 do F12. PreUpgrade istnieje od wersji F8 i aktualizuje bezpośrednio do najnowszej wersji Fedory. Nie ma potrzeby aktualizowania systemy do każdej kolejnej wersji jak to ma miejsce w przypadku użycia aplikacji Yum. Dla przykładu: jest możliwa bezpośrednia aktualizacja z F10 do F12.
Jeśli brakuje miejsca na wykonanie transakcji (w przypadku aktualizacji yumem), wówczas można zmienić folder cache yuma w pliku /etc/yum.conf parametr cachedir=/var/cache/yum
- I na deser: zaleca się jednakże świeżą instalację zamiast aktualizacji :)
Spiny Fedory
Istnieje kilka oficjalnych "spinów", które są po prostu poskładanym zestawem oprogramowania do określonych celów np. "Laboratorium elektroniczne"
Kompilacje zawierające dodatkowo oprogramowanie niezgodne z licencją fedory (czyli wszystko to na czym użytkownikom zależy) nazywane są jej "remiksami".
Remiksy Omega oraz Community to osobne projekty LiveDVD na desktop lub laptop. Posiadają wszystkie cechy Fedory + multimedia i kodeki z repozytorium RPM Fusion. Działają "prosto z pudełka". Omega pojawia się zazwyczaj z dużym opóźnieniem (ponad miesiąc).
Jigdo - tworzenie obrazów instalacyjnych z aktualnym oprogramowaniem
Obrazy instalacyjne Fedory bardzo szybko się starzeją (mnóstwo aktualizacji). Jigdo pozwala automatycznie zbudować obrazy ISO z aktualnych paczek. Aplikacja powstała dla Debiana i jest dostępna również dla MS Windows
w fedorze wystarczy:
su -c "yum install jigdo"
teraz potrzebujemy już tylko plik z rozszerzeniem *.jigdo lub jego adres w sieci
- tu znajdziesz pliki *.jigdo dla wszystkich architektur
Jeśli już trochę znasz Fedorę proponuję Ci zbudowanie wersji netinst (~200MB) zamiast wszystkich płyt. Ta wersja zawiera tylko instalator, a oprogramowanie jest ściągane w trakcie już samej instalacji.
W najprostszym przypadku wygląda to tak:
jigdo-lite Fedora-12-i386-netinst.jigdo
lub tak:
jigdo-lite http://download.fedoraproject.org/pub/fedora/linux/releases/12/Fedora/i386/jigdo/Fedora-12-i386-netinst.jigdo
Właściwie to tyle :) program ściągnie wymagane pliki i utworzy obraz ISO. Aplikacja jednak jest bardziej elastyczna i jeśli mamy już ściągnięte lecz nieaktualne obrazy płyt to jigdo może ich użyć do budowania aktualnej płyty ściągając jedynie nowsze paczki.
Do poczytania:
- krótko o jigdo na blogu lub wikipedii
- Using Jigdo to Download ISO Images
- alternatywny projekt w pythonie (jest w repo)
Ściągnąłem obraz ISO i co dalej?
Po ściągnięciu obrazu ISO Fedory (może to być LiveCD, pełna instalacja na DVD czy instalacja przez sieć w obrazie 'netinstall') plik należy nagrać na płytę korzystając z opcji nagrywania obrazu płyty. Nie należy nagrywać obrazu ISO tak jak np. plików z danymi.
Aby uniknąć przykrych niespodzianek (np. brak możliwości uruchomienia komputera z płyty instalacyjnej) przed nagraniem obrazu na płytę należy sprawdzić, czy suma kontrolna SHA256 ściągniętego pliku ISO jest poprawna.
- Jeśli po raz pierwszy masz kontakt z Linuksem, to zapewne obraz Fedory ściągałeś pod Windows. Żeby sprawdzić sumę kontrolną musisz znaleźć jeden z wielu - zazwyczaj darmowych - programów sprawdzających sumy kontrolne. Możesz m.in. skorzystać z konsolowego programu fsum lub okienkowego HashCalc.
- Pod Linuksem (każdym, nie tylko pod Fedorą) wykonujemy polecenie
sha256sum <nazwa_obrazu>.iso
czyli np.
sha256sum Fedora-12-x86_64-netinst.iso
W wyniku tej operacji otrzymujemy:
87569889fe1f05b8f74e7045caa4957ab1126744ca2d276704520f111eb1bb27 Fedora-12-x86_64-netinst.iso
Otrzymany ciąg znaków porównujemy z odpowiednim ciągiem znaków odczytanym z pliku Fedora-12-x86_64-CHECKSUM znajdującym się w tym samym katalogu co ściągnięty wcześniej obraz ISO.
Przykładowo zawartość tego pliku dla Fedory 12 dla 64-bitowych procesorów to
-----BEGIN PGP SIGNED MESSAGE----- Hash: SHA1 c899659b8a7ceb8f005fc1a300b4e21c984a48fd7b8d8a332ed24bf8c3c479e8 *Fedora-12-x86_64-DVD.iso 74097f55d8dd3d7cc7bfe86f5154b5b96a7e38104c9140551b546fee4ef88543 *Fedora-12-x86_64-disc1.iso 36e9148f66bca27811fbbae1e25941950ab0e3641d97ec6439494ae99228083c *Fedora-12-x86_64-disc2.iso 3f43b1dfe2cd3ac221cc87d3441b0cc6f85d3fc8d29e15497f8dc376c60fb94c *Fedora-12-x86_64-disc3.iso 2ad8636534cccde8bd1ea943ad0d5e475cdec4d7792a5d76a4143deb7c4d3646 *Fedora-12-x86_64-disc4.iso 9fc34ab7213b12621226a8d34e9c90bf854a6d2b6a77b5f41ac8e85c12d9184e *Fedora-12-x86_64-disc5.iso 87569889fe1f05b8f74e7045caa4957ab1126744ca2d276704520f111eb1bb27 *Fedora-12-x86_64-netinst.iso -----BEGIN PGP SIGNATURE----- Version: GnuPG v1.4.5 (GNU/Linux) iQIVAwUBSvurtp0cw0hXu8y6AQJW1xAAsxiGQa+DiDgzGYVPAZ4LWI5ei6Uyvo37 [...] V7y4mK1Bdmo= =WgTm -----END PGP SIGNATURE-----Jak widać podany wyżej w przykładzie plik Fedora-12-x86_64-netinst.iso został ściągnięty poprawnie. Jego suma kontrolna równa jest sumie przypisanej temu obrazowi w pliku Fedora-12-x86_64-CHECKSUM (87569889fe1f05b8f74e7045caa4957ab1126744ca2d276704520f111eb1bb27). Możemy więc przystąpić do nagrania obrazu na płytę.
Możliwe jest sprawdzenie sum automatycznie (również wszystkich płyt naraz) dzięki opcji -c, podając tym razem jako argument plik z sumami kontrolnymi.
sha256sum -c Fedora-12-x86_64-CHECKSUM
Live USB
Obrazy Fedory typu LiveCD można przenieść na pendrive przy pomocy Live USB Creator (Windows/Linux)
Uruchomienie instalatora
Anaconda wymaga minimum 620MB RAM do instalacji w trybie graficznym. Jeśli posiadasz mniej RAM użyj instalatora w trybie tekstowym wpisując
linux textprzy znaku zgłoszenia
boot: w pierwszym menu (menu gruba).
- Możesz wykonywać zrzuty ekranu podczas instalacji naciskając
Shift + PrintScreena anaconda zapisze je do /root/anaconda-screenshots - Jeśli z jakiś powodów instalacja nie przebiega prawidłowo, sprawdź informacje diagnostyczne na wirtualnych konsolach. Właściwie to w razie problemów dobrze jest przeczytać cały ten rozdział.
Podział dysku
Proponowany ręczny (o ile nie wybrałeś automatycznego na LVM) podział dysku:
- /boot ~ 300MB - malutka partycja na program rozruchowy GRUB.
- / ~ 10-15GB - dla głównej partycji (system, programy, ustawienia)
- swap ~ 500MB - swap służy jako "powiększenie RAM" odradza się jego całkowite wyłączenie, ale przy 2GB na instalacji desktopowej rzadko będzie w ogóle wykorzystywany. Niemniej zaleca się swap dwa raz większy niż posiadana ilość RAM. W razie późniejszej potrzeby, zawsze można rozszerzyć swap przez zwykły plik: linux add a swap file howto
- /home ~ reszta - wydzielenie osobnej partycji na "domek" pozwoli Ci bezboleśnie rozdzielić system i osobiste ustawienia, skasować system bez kasowania fotek z wakacji. ;)
Więcej o partycjach w artykule: Podstawy Linuksa oraz Recommended Partitioning Scheme
Jak uruchomić terminal w trybie graficznym?
Gnome
Wciskamy Alt + F2 i wpisujemy:
gnome-terminal
KDE
Wciskamy Alt + F2 i wpisujemy:
konsole
Jak zalogować się na konto roota?
Wpisz w terminalu
su -
pojedyncze polecenia wykonuj wpisując
su -c"polecenie do wykonania"
więcej w artykule konto root oraz sudo
Podstawy - zarządzanie pakietami
RPM
Programy w Fedorze dostarczane są w postaci pakietów binarnych. Do ich instalacji, oraz zarządzania nimi służy RPM Package Manager. Jego obsługa odbywa się przez wydanie w konsoli polecenia rpm wraz z żądanymi opcjami. Najczęstsze zastosowania to:
-
rpm -Uvh nazwa_pakietu– instalacja/aktualizacja pojedynczego pakietu -
rpm -e nazwa_pakietu– usunięcie pojedynczego pakietu -
rpm -qa | grep nazwa_pakietu– sprawdzenie w bazie danych, czy określony pakiet jest zainstalowany.
Pakiety rpm zawierają również spis programów, które są wymagane do ich poprawnego działania. W przypadku, gdy w naszym systemie brak jest wymaganego programu lub biblioteki instalacja zakończy się niepowodzeniem – otrzymamy komunikat o niespełnionych zależnościach.
YUM
W celu ułatwienia pracy z tak skonstruowanymi pakietami powstał program yum, który sprawdzi za nas listę zależności i w razie potrzeby ściągnie odpowiednie programy i je zainstaluje. Z yuma także korzystamy w konsoli, najczęstsze zastosowania to:
-
yum install nazwa_pakietu– instalacja pakietu -
yum remove nazwa_pakietu– usunięcie pakietu (uwaga: jeśli usuwany pakiet jest wymagany przez inny program to ten również zostanie usunięty – proszę o ostrożność) -
yum localinstall --nogpgcheck nazwa_lokalnego_pliku_rpm– instalacja, np.: samodzielnie ściągniętego pakietu rpm wraz ze sprawdzeniem jego listy zależności (w przypadku tego polecenia należy przejść w konsoli do katalogu, w którym plik rpm się znajduje)
Yum posiada własną bazę pakietów (tak zwane repozytoria), z których są one ściągane i instalowane w systemie. Istnieje graficzna nakładka na yum - yumex. Instalujemy ją (jak się można domyślić):
su -c "yum install yumex"
Oczywiście pamiętamy, że "su -c" jest dla nadania praw administratora systemu, które są wymagane do zarządzania pakietami.
Jeśli dopiero zainstalowałaś/zainstalowałeś Twoją Fedorę, to bardzo często będziesz korzystać z rpm i yuma.
Więcej na temat yum, rpm i ciekawych opcji, które ułatwią Ci administrację Fedorą przeczytasz w artykule Zarządzanie pakietami
PackageKit
Fedora używa również graficznej aplikacji PackageKit, aby maksymalnie uprościć użytkownikom instalację i usuwanie programów. Jeśli zaistnieje taka potrzeba to aplikacja wykona automatyczną instalację kodeków audio/video, czcionek, pluginów w przeglądarce, a nawet sterowników do drukarek. Dla upewnienia się, że jest zainstalowany w systemie możemy wykonać:
GNOME
rpm -q gnome-packagekit || su -c'yum install gnome-packagekit'
KDE
rpm -q kpackagekit || su -c'yum install kpackagekit'
teraz poszukaj go w menu i możesz już łatwo zainstalować również pozostałe pluginy np. "PackageKit-browser-plugin" lub "PackageKit-gstreamer-plugin"
Jak dokonać aktualizacji systemu?
su -c "yum update"
Jak dodać repozytorium RPMFusion?
Logujemy się na roota:
su -
Następnie dodajemy repozytoria:
rpm -Uvh http://download1.rpmfusion.org/free/fedora/releases/15/Everything/i386/os/rpmfusion-free-release-15-1.noarch.rpm http://download1.rpmfusion.org/nonfree/fedora/releases/15/Everything/i386/os/rpmfusion-nonfree-release-15-1.noarch.rpm
Jeśli występują problemy z kluczami GPG:
yum update --nogpgcheck --disablerepo=fedora --disablerepo=updates
Programy wymagane w tym poradniku i nie tylko
Zainstaluj zestaw przydatnych małych aplikacji. Jeśli nie robiliśmy tego wcześniej to instalujemy:
su -c "yum install wget mc"
- wget - służy do ściągania plików w konsoli
- mc - menadżer plików pod konsolą przykład możliwości konfiguracji
Możesz też wpisywać polecenia "łamiąc" długie linjki tak:
yum install yum-utils yum-presto yum-plugin-fastestmirror \
htop numlockx powertop preload unace unrar
informacje czym są poszczególne programy możesz uzyskać np. tak:
yum info NAZWA
Jak edytować pliki należące do root'a?
| otwórz plik tak: |
su -c "mcedit /katalog/plik.txt"
|
| lub tak: |
su -c "nano /katalog/plik.txt"
|
| lub tak: |
su -c "vim /katalog/plik.txt"
|
muzyka-{mp3,wma} = muzyka-mp3 muzyka-wma
| trudniejszy realny przykład: | yum install gstreamer-{ffmpeg,plugins-{ugly,bad}}
|
| ozn. to samo co: | yum install gstreamer-ffmpeg gstreamer-plugins-ugly gstreamer-plugins-bad
|
Automatyczna konfiguracja
Istnieją nieoficjalne programy do automatycznej konfiguracji i instalacji popularnych aplikacji z poza repozytorium (java, flash itp.). Przeznaczone są one głównie dla początkujących użytkowników. Najpopularniejsze spośród nich to:
- Uwaga! Aplikacje mogą powodować konflikty między sobą!
Automatyczne logowanie
zobacz: Automatyczne logowanie
Konfiguracja usług systemowych
zobacz: Usługi
Inne typowe problemy początkujących
zobacz: Typowe problemy
Sprzęt
Konfiguracja internetu
Neostrada TPSA i Netia
Linnet jest to program do konfiguracji internetu na Linuksie. Program działa na 32 bitowych jak i 64 bitowych systemach. Ściągnij Linnet
Modemy obsługiwane przez aplikację:
- Sagem Fast
- Speedtouch
- ZXDSL
Umożliwia skonfigurowanie połączeń:
- Neostrada
- Netia(linia TP)
- Netia(linia Netii)
Aplikację używamy z konta root! Tak więc logujemy się poprzez:
su -
Uruchamiamy aplikację poprzez:
./linnet -i
./linnet -p
Rozłączanie się z internetem:
./linnet -r
Dodanie programu do autostartu:
./linnet -a
- Uwaga! W razie problemów, proszę uważnie przeczytać ten temat na forum: Problem Z Neostradą/modemem Pod Fedora 12
Jak zainstalować sterowniki do karty graficznej?
Nvidia
Źródło: fedoraforum.org
1. Zainstaluj repozytorium RPMfusion
- Dla GeForce 6 i nowszych:
su -c "yum install akmod-nvidia"
- Dla GeForce FX:
su -c "yum install akmod-nvidia-173xx"
- Dla GeForce 4 i starszych:
Sterowniki legacy serii 96xx i 71.xx nie wspierają wersji 1.10 serwera X.Org wykorzystanego w Fedorze 15. Zalecany sterownik dla tych kart to nouveau.
- Jądra PAE. Pakiety akmod-nvidia instaluje się jak wyżej.
Jeśli ktoś preferuje kmod-nvidia:
su -c "yum install kmod-nvidia-PAE"Przed potwierdzeniem instalacji należy się upewnić czy instalowane są sterowniki PAE a nie i686.Możliwe problemy:
- Konflikt za sterownikiem nouveau.
Należy upewnić się czy w pliku /boot/grub/grub.conf w linii kernel dodany jest wpis rdblacklist=nouveau nouveau.modeset=0
su - gedit /boot/grub/grub.conf #Gnome kwrite /boot/grub/grub.conf #KDEPrzykładowy wpis:
title Fedora (2.6.38.6-27.fc15.i686) root (hd1,1) kernel /boot/vmlinuz-2.6.38.6-27.fc15.i686 ro root=UUID=5e324a1d-3fcd-3e81-b29d-5324580549ba rd_NO_LUKS rd_NO_LVM rd_NO_MD rd_NO_DM LANG=pl_PL.UTF-8 SYSFONT=latarcyrheb-sun16 KEYTABLE=pl2 rhgb quiet rdblacklist=nouveau nouveau.modeset=0 initrd /boot/initramfs-2.6.38.6-27.fc15.i686.img
Jeśli sterownik nouveau jest nadal ładowany należy przebudować initramfs:
mv /boot/initramfs-$(uname -r).img /boot/initramfs-$(uname -r)-nouveau.img dracut /boot/initramfs-$(uname -r).img $(uname -r)
- Selinux blokuje uruchomienie Gnome-shell (Bug 694918).
su - grep gnome-session-c /var/log/audit/audit.log | audit2allow -M nvidiaisbroken semodule -i nvidiaisbroken.pp
- KDE (sterownik 270.41.06) - zmiana rozmiaru okna konsoli powoduje zamrożenie systemu.
Wyłączenie efektów pulpitu rozwiązuje problem.
Uruchomienie konsoli poleceniem konsole --notransparency w większości przypadków również rozwiązuje problem.
Problem nie występuje w przypadku korzystania z xterm.
Przydatne linki:
Lista wspieranych kart graficzych
Opcje konfiguracji X serwera
ATI
Zainstaluj repozytorium RPMfusion
Instalujemy sterownik Catalyst:
su -c "yum install kmod-catalyst"
Aby wprowadzić zmiany należy uruchomić ponownie komputer.
Pakiety akmod-catalyst
Istnieje możliwość instalacji sterowników ATI za pomocą pakietów akmod.
Sterowniki te przy zmianie jądra same skompilują się dla nowej wersji podczas startu systemu. Zaletą tego rozwiązania jest brak konieczności aktualizacji pakietów kmod-catalyst wraz z aktualizacją jądra. Zainstalowane dodatkowo zostaną min. pakiety gcc kernel-devel kernel-headers.
Aby je zainstalować wystarczy zamienić kmod na akmod podczas instalacji yumem, np:
su -c "yum install akmod-catalyst"
Listę wspieranych modeli kart graficznych można sprawdzić na stronach AMD
Obsługa partycji NTFS
Teoretycznie partycje te powinny być widoczne w systemie zaraz po instalacji, ale czasem zdarza się, że tak nie jest. Są trzy sposoby, aby uzyskać dostęp do partycji windowsowych ntfs. Bez względu na wybrany sposób należy upewnić się, że paczka ntfs-3g jest zainstalowana w systemie poleceniem
rpm -q ntfs-3g
Sposób 1. graficzny konfigurator ntfs-config
Należy zainstalować paczkę o nazwie ntfs-config
su -c "yum install ntfs-config"
a następnie wydać polecenie w terminalu
su -c "ntfs-config"
w nowo otwartym oknie należy zaznaczyć odpowiadające nam pola, a po restarcie systemu partycje będą montowane automatycznie.
Sposób 2. edycja pliku /etc/fstab
Poleceniem su -c "fdisk -l" należy sprawdzić pod jaką nazwą występują partycje ntfs (będą oznaczone jako HPFS/NTFS) np. /dev/sda2, tworzymy folder do którego będzie montowana partycja ntfs
su -c "mkdir /media/win"
Następnie jako root edytujemy plik /etc/fstab
dopisujemy do fstab
/dev/sda2 /media/win ntfs-3g defaults 0 0
i zapisujemy plik. Jeżeli chcesz, aby wszyscy użytkownicy mogli zapisywać na partycji NTFS dopisz
/dev/sda2 /media/win ntfs-3g users,defaults 0 0Ostatecznie polecenie
su -c "mount -a"ponownie zamontuje wszystkich systemy plików wymienione w fstab (poza tymi, których wpisy zawierają słowo kluczowe "noauto").
Sposób 3. mechanizm udisks
Otwieramy plik /usr/share/polkit-1/actions/org.freedesktop.udisks.policy w dowolnym edytorze tekstu, np. w nano:
su -c "nano /usr/share/polkit-1/actions/org.freedesktop.udisks.policy"
i odnajdujemy sekcję zaczynającą się od linijki <action id="org.freedesktop.udisks.filesystem-mount-system-internal">.
Zmieniamy wiersze zaczynające się od słowa allow na takie jak ponizej:
<action id="org.freedesktop.udisks.filesystem-mount-system-internal">
<description>Mount a system-internal device</description>
<description xml:lang="da">Montér en intern enhed</description>
<message>Authentication is required to mount the device</message>
<message xml:lang="da">Autorisering er p?kr?vet for at montere et fil system</message>
<defaults>
<allow_any>yes</allow_any>
<allow_inactive>yes</allow_inactive>
<allow_active>yes</allow_active>
</defaults>
</action>
Po czym zapisujemy zmiany.
Bluetooth
Fedora 15 sprawia czasami problemy z wbudowanymi adapterami Bluetooth w laptopach. Przy domyślnym ustawieniu nie widać innych urządzeń. Nie można też zmienić widoczności naszego komputera. Aby to zmienić, należy:
- Włączyć Bluetooth
- Otworzyć terminal jako root
Następnie należy wpisać następujące polecenie (aby system reagował w oczekiwany przez nas sposób za każdym razem, gdy Bluetooth będzie włączany) :
# systemctl enable bluetooth.service
Na koniec należy uruchomić Bluetooth:
# systemctl start bluetooth.service
Od tej pory system będzie mógł wysyłać i odbierać pliki od innych urządzeń.
Aplikacje
Gnome shell przydatne dodatki
Wszystkie dodatki instaluje się yumem:yum install Nazwa_dodatku
- gnome-tweak-tool - narzędzie umożliwiające zmianę ustawień pulpitu (wygląd, ikony itp.)
- gnome-shell-extensions-alternate-tab - wyłącza grupowanie okien tej samej aplikacji przy użyciu Alt+Tab
- gnome-shell-extensions-alternative-status-menu - dodaje na stałe m.in. przycisk wyłącz komputer do menu gnome (domyśnie należy przytrzymać Alt)
- gnome-shell-extensions-native-window-placement - zmienia układ podglądu otwartych okien
- gnome-shell-extensions-user-theme - dodaje możliwość przeglądania dostępnych kompozycji pulpitu bezpośrednio z poziomu gnome shell
- gnome-shell-extensions-drive-menu - dodaje do panelu systemowego menu ułatwiające zarządzanie dyskami wymiennymi
- gnome-shell-extensions-dock - dodaje do prawej strony ekranu przełącznik zadań
Libreoffice (odpowiednik OpenOffice.org)
Tylko najpopularniejsze pakiety:
su -c "yum install libreoffice-{base,draw,impress,math,writer,calc,langpack-pl}"
Użytkownicy KDE dodatkowo mogą zainstalować:
su -c "yum install libreoffice-kde
użyj yum search lub yumex, by zobaczyć resztę
Czcionki
Czcionki Liberation od RedHat
W zastępstwie powszechnie używanych w Windows czcionek: Times New Roman, Arial, Courier New RedHat stworzył zestaw czcionek Liberation Fonts:
su -c "yum install liberation\*"
Czcionki z systemu Windows
wget --referer=http://www.mjmwired.net/resources/mjm-fedora-f11.html \
http://www.mjmwired.net/resources/files/msttcore-fonts-2.0-3.noarch.rpm
instalacja
su -c "yum localinstall --nogpgcheck msttcore-fonts-*.noarch.rpm"
Rendering czcionek (o ile potrzebny)
su -c "yum install freetype-freeworld"
Uwaga: jeśli po instalacji paczki freetype-freeworld Twoje czcionki stały się niewyraźne to usuń tę paczkę (zamiast install wpisz remove). Nie jest to żaden błąd, po prostu przesadziłeś z wygładzaniem czcionek.
Compiz Fusion
Najpierw sprawdzamy czy mamy włączony direct rendering - bez tego ani rusz!
glxinfo |grep direct
Powinniśmy dostać w odpowiedzi: "direct rendering: Yes". Jeżeli nie - należy zainstalować odpowiednie sterowniki do karty graficznej.
Jeśli mamy direct rendering to pozostaje instalacja oficjalnych pakietów Fedory:
Gnome
su -c "yum install ccsm emerald-themes compizconfig-backend-gconf\
fusion-icon-gtk emerald compiz-fusion compiz-plugins-main-gconf compiz-fusion-unsupported-gnome\
libcompizconfig compiz-gnome compiz-bcop compiz compizconfig-python\
compiz-fusion-extras"
KDE
su -c "yum install ccsm emerald-themes compizconfig-backend-kconfig4\
fusion-icon-qt emerald compiz-fusion compiz-fusion-unsupported libcompizconfig\
compiz-bcop compiz compizconfig-python compiz-fusion-extras\
compiz-kde compiz-manager"
Google Earth
su -c "yum install {freetype,glib2,libxml2,libSM,mesa-libGL,\
libXcursor,libXfixes,libXi,libXinerama,libXrandr,libXrender}.i686"
wget http://dl.google.com/earth/client/current/GoogleEarthLinux.bin
chmod u+x GoogleEarthLinux.bin sh GoogleEarthLinux.bin
Rozwiązanie problemu pochodzi z wątku na grupie dyskusyjnej Google Earth
Google Picasa, Desktop
Tworzymy nowy plik konfiguracyjny repozytorium:
su -c "gedit /etc/yum.repos.d/google.repo"
Do pliku wpisujemy:
[google]
name=Google - i386
baseurl=http://dl.google.com/linux/rpm/stable/i386
enabled=1
gpgcheck=1
[google-testing]
name=Google Testing - i386
baseurl=http://dl.google.com/linux/rpm/testing/i386
enabled=1
gpgcheck=1
Wychodzimy zapisując plik. Importujemy klucz publiczny repozytorium Google:
su -c "rpm --import https://dl-ssl.google.com/linux/linux_signing_key.pub"
Google Picasa
su -c "yum install picasa"
Rozwiązanie problemu pochodzi z FedoraForum.orgRozwiązanie problemu pochodzi z FedoraForum.org
Google Desktop
su -c "yum install google-desktop-linux"
Google Gadgets
w repozytoriach fedory (google.repo nie jest potrzebne) znajduje się Google Gadgets.
wersja z interfejsem GTK (dla GNOME lub XFCE)
su -c "yum install google-gadgets{,-gtk}"
wersja z interfejsem QT (dla KDE)
su -c "yum install google-gadgets{,-qt}"
Wine - uruchamianie programów z MS Windows
Wine – "oprogramowanie umożliwiające wykonywanie aplikacji przeznaczonych dla Microsoft Windows w środowisku systemu operacyjnego klasy Unix (Linux, Solaris, FreeBSD)". (żródło: wikipedia)
su -c "yum install wine"
- dla tych co nie wiedzą jak to działa: http://wiki.linux.pl/wine
- zmiana wyglądu wine changing-the-look-of-wine, można też zmienić "themes" jak w windows.
PlayOnLinux
PlayOnLinux to projekt wspomagający instalację gier i programów na wine. Posiada sporą bazę skryptów konfigurujących wine pod odpowiednie tytuły. Należy wpierw zainstalować repozytorium
su -c "rpm -ihv http://mulx.playonlinux.com/fedora/yum/base/playonlinux-yum-3-3.noarch.rpm"
A potem samo PlayOnLinux
su -c "yum install playonlinux"
Instalacja programów w postaci binarki
zobacz: Instalacja programów w postaci binarki
Firefox: SQLite Manager
Ciekawą funkcją przeglądarki Firefox jest możliwość uruchomienia niektórych "wtyczek" bez interfejsu samej przeglądarki. Niektóre "dodatki" są bowiem rozbudowane do rozmiarów programu. Przykładem takich wtyczek są m.in. SQLite Manager, FireFTP, Universal Uploader czy GSpace.
Przykład jak uzyskać "wolno stojącą" aplikację "SQLite Manager".
- uruchamiamy nową instancję firefoxa z menadżerem profili
firefox -ProfileManager -no-remote
- dodajemy nowy profil o nazwie "sqlitemanager", uruchamiamy profil i instalujemy wtyczkę
- tworzymy teraz skrypt o nazwie "sqlitemanager"
#!/bin/bash # SQLite Manager firefox -P sqlitemanager -no-remote -chrome chrome://sqlitemanager/content/sqlitemanager.xul # inne przykłady: # FireFTP # firefox -P nazwa_profilu -no-remote -chrome chrome://fireftp/content/fireftp.xul # Universal Uploader # firefox -P nazwa_profilu -no-remote -chrome chrome://fireuploader/content/fupWindow.xul # GSpace # firefox -P nazwa_profilu -no-remote -chrome chrome://gspace/content/gspaceWindow.xul
pozostaje nadać prawa do wykonywania chmod +x sqlitemanager, przenieść do /usr/local/bin/ i zrobić ładny skrót w menu, czyli plik /usr/local/share/applications/sqlitemanager.desktop o zawartości:
[Desktop Entry] Encoding=UTF-8 Name=SQLite Manager Comment=Firefox SQLite Manager Exec=sqlitemanager Icon=firefox Type=Application Terminal=false Categories=Development; StartupNotify=true X-Desktop-File-Install-Version=0.15
Multimedia
Instalacja kodeków
Instalacja kodeków potrzebnych do odtwarzania muzyki, filmów etc.
su -c "yum install gstreamer-{ffmpeg,plugins-{bad,good,ugly}} \
xine-lib-extras{,-freeworld} libtunepimp-extras-freeworld"
Instalacja popularnych odtwarzaczy i edytorów multimedialnych.
Istnieje wiele programów multimedialnych stworzonych dla Linuksa, najpopularniejsze z nich to:
- odtwarzacze muzyki - amarok, exaile, audacious, qmmp, clementine
- odtwarzacze filmów - mplayer, smplayer, xine, kaffeine, vlc.
- edycja audio - audacity
- edycja wideo - avidemux
Wszystkie powyższe programy dostępne są poprzez yuma.
Audacious (odpowiednik Winampa):
su -c "yum install audacious audacious-plugins{,-vortex,-wavpack,-freeworld{,-mp3,-ffaudio,-aac}}"
listę pozostałych pluginów uzyskasz wpisując (wyjście za pomocą q)
yum info audacious-plugin\* |less
- Ciekawostka: Aplikację można kontrolować i monitorować również z konsoli. Dostępne opcje po wydaniu polecenia:
-
audacious2 --help(podstawowe) orazaudtool2 help(szczegółowe)
Qmmp (odpowiednik Winampa):
su -c "yum install qmmp{,-plugins-freeworld}"
Edycja plików audio (remix, oczyszczanie, efekty):
su -c "yum install audacity"
To samo z możliwością eksportu do mp3:
su -c "yum install audacity-freeworld"
Polecane do oglądania filmów: smplayer
su -c "yum install smplayer"
Cięcie, montowanie filmów:
su -c "yum install avidemux"
oraz pozostałe aplikacje do edycji filmów
Instalacja programów do nagrywania płyt CD/DVD
GNOME
su -c "yum install brasero"
KDE
su -c "yum install k3b k3b-extras-freeworld"
Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie aby używać tych programów niezależnie od ulubionego środowiska.
Odtwarzanie filmów DVD pod Linuksem
Fedora 15 zawiera domyślnie zainstalowane pakiety libdvdread i libdvdnav odpowiadające za odtwarzanie płyt dvd.
W przypadku nośników zabezpieczonych, między innymi systemem css konieczna jest instalacja pakietu libdvdcss. Ponieważ sytuacja prawna libdvdcss jest dość niejasna nie został on standardowo dołączony do Fedory 15. W celu jego instalacji należy skorzystać ze źródeł zewnętrznych:
su -
rpm -Uvh http://rpms.famillecollet.com/remi-release-15.rpm
yum install libdvdcss --enablerepo=remi
Instalacja kodeków potrzebnych do odtwarzania np. filmów rmvb
System 32 bitowy
Pobieramy binarne kodeki
wget http://www.mplayerhq.hu/MPlayer/releases/codecs/all-20110131.tar.bz2
Jeśli instalowaliśmy mplayer to katalog /usr/lib/codecs powinien być już utworzony, jeśli nie to robimy to sami
su -c "mkdir /usr/lib/codecs"
Na koniec wypakowujemy kodeki
su -c "tar xvjf all-20110131.tar.bz2 --strip=1 -C /usr/lib/codecs"
System 64 bitowy
Pobieramy binarne kodeki
wget http://www1.mplayerhq.hu/MPlayer/releases/codecs/essential-amd64-20071007.tar.bz2
Jeśli instalowaliśmy mplayer to katalog /usr/lib64/codecs powinien być już utworzony, jeśli nie to robimy to sami
su -c "mkdir -p /usr/lib64/codecs"
Na koniec wypakowujemy kodeki
su -c "tar xjvf essential-amd64-20071007.tar.bz2 --strip=1 -C /usr/lib64/codecs"
Przykładowa konfiguracja odtwarzacza smplayer
Ustawienie napisów, tak by były wyświetlana na dole filmu:
Wykonujemy polecenie uruchom (ALT+F2) i wpisujemy:
gedit ~/.mplayer/config
Lub, jeśli używamy KDE:
kwrite ~/.mplayer/config
Do otwartego pliku dopisujemy:
vf=expand=0:-190:0
Zapisujemy plik i wychodzimy z edytora. Położenie napisów można dostosować do własnych potrzeb zmieniając wartość -190.
Konfiguracja programu, jeśli polskie znaki nie są poprawne wyświetlane:
Wchodzimy w Opcje->Ustawienia odnajdujemy zakładkę Napisy i zmieniamy Domyślne kodowanie napisów na CP1250.
Internet - przeglądarki, komunikatory, e-mail
Gadu-Gadu, czyli Kadu
Odpowiednikiem GG jest w Fedorze (linuksie) Kadu
su -c "yum install kadu kadu-powerkadu kadu-tabs kadu-anonymous_check aspell-pl"
Pozostałe wtyczki znajdziesz wpisując
yum search kadu
Skype
Instalujemy
yum -y install libX11.i686 libv4l.i686 alsa-plugins-pulseaudio.i686 qt.i686 libXScrnSaver.i686 libXv.i686 libQtGTL.i686
Następnie dodajemy repo
echo "[skype]
name=Skype Repository
baseurl=http://download.skype.com/linux/repos/fedora/updates/i586
enable=1
gpgcheck=0
gpgkey=http://www.skype.com/products/skype/linux/rpm-public-key.asc" > /etc/yum.repos.d/skype.repo
A na koniec
yum -y install skype
Podziękowania dla użytkowników thof oraz Grzesiek O.
Pidgin
Pidgin to zaawansowany komunikator, który może łączyć się z sieciami AIM, MSN, Yahoo!, XMPP (w tym Google Talk), ICQ, IRC, SILC, SIP/SIMPLE, Novell GroupWise, Lotus Sametime, Bonjour, Zephyr, MySpaceIM, Gadu-Gadu oraz QQ, wszystkie za jednym razem. Potrafi również sprawdzać pocztę, w przypadku niektórych sieci np. GMail.
su -c 'yum install pidgin'
Empathy
Od Fedora 12 Pidgin przestał być domyślnym komunikatorem w GNOME, na rzecz bardziej (?) zaawansowanego komunikatora empathy.
su -c 'yum install empathy'
Opera
Pobierz Opera 11.xx.
Zainstaluj paczkę rpm przy pomocy yum:
su -c "yum localinstall --nogpgcheck opera-*.rpm"
Chromium
Chromium to port przeglądarki Google Chrome dla Linuksa.
su -
cd /etc/yum.repos.d
wget http://repos.fedorapeople.org/repos/spot/chromium/fedora-chromium-stable.repo
yum install chromium
Google Chrome
Przeglądarkę można pobrać ze strony programu. Po instalacji utworzone zostanie repozytorium google-chrome. Aktualizacje odbywać się będą automatycznie.
su desktop-file-install /opt/google/chrome/google-chrome.desktop
Dropbox
Program można pobrać bezpośrednio ze strony projektu.
Użytkownicy Kde mogą skorzystać z dropbox-servicemenu-kde dodającego menu kontekstowe dropbox w dolphine.
Instalacja Adobe Flash Plugin
System 32 bitowy
Instalujemy repozytorium Adobe:
su -c "rpm -ivh http://linuxdownload.adobe.com/adobe-release/adobe-release-i386-1.0-1.noarch.rpm"
i plugin
su -c "yum install flash-plugin"
System 64 bitowy
Analogicznie instalujemy repozytorium Adobe dla systemu 64-bitowego:
su -c "rpm -ivh http://linuxdownload.adobe.com/adobe-release/adobe-release-x86_64-1.0-1.noarch.rpm"
i plugin
su -c "yum install flash-plugin"
Po ponownym uruchomieniu przeglądarki powinniśmy mieć dostępny Shockwave oraz Flash.
Odtwarzanie multimediów w Firefoksie
W celu oglądania klipów multimedialnych w przeglądarce należy zainstalować:
su -c "yum install mozilla-vlc"
Istnieje bardzo dobry dodatek dla przeglądarki firefox: Media Player Connectivity, odtwarzający strumienie multimedialne w zewnętrznym odtwarzaczu.
Zwykłe programy linuksowe jako pluginy w firefox:
su -c "yum install mozplugger"
Instalacja Java
Instalacja OpenJDK
Na 99% Twoje potrzeby javy spełnia wersja OpenJDK (również w przeglądarce). Instalacja wraz z pluginem do przeglądarki.
su -c "yum install java-*-openjdk java-*-openjdk-plugin"
Zawsze jest 1%, który musi mieć wersję od Sun. (Oracle)
Instalacja Sun Java JRE / JDK
zobacz: Instalacja Sun Java JRE, JDK
Poczta e-mail
Powiadomienie o nowej poczcie
- dowolne konto pocztowe mogą sprawdzać programy:
- mail-notification
- xfce4-mailwatch-plugin
- gnubiff
- idealne dla GMail
- checkgmail
- gnome-gmail-notifier
Klient poczty
Mozilla Thunderbird + Mozilla Sunbird (Lightning)
su -c "yum install thunderbird thunderbird-lightning"
GNOME Evolution
Podobny do MS Outlook
su -c "yum install evolution"
i dodatki
yum info evolution\* |less
Claws Mail
Lekki klient poczty
su -c "yum install claws-mail claws-mail-plugins"
inne pluginy
yum info claws-mail-plugins\* |less
Administracja
Zaplanowane zadania
Najprostszym sposobem planowania zadań w systemie jest program gnome-schedule
yum install gnome-schedule
do poprawnego działania wymaga włączenia usług cron i at. Zobacz też: RHEL>Automated Tasks
Można również włączyć zadanie w czasie bezczynności systemu (jak wygaszacz ekranu) za pomocą xautolock np.
xautolock -time 1 -locker NAZWA_PROGRAMU
gdzie -time 1 ozn. 1 minutę. Taki wpis można dodać do autostartu.
Wirtualizacja
zobacz: Kategoria:Wirtualizacja
Serwer WWW
zobacz: Kategoria:Serwery i sieci
Inne źródła pomocy, polecane strony
Przejrzyj nasze artykuły może znajdziesz tam to czego szukasz. Przeszukaj nasze forum, większość problemów się powtarza. Najlepsze wyszukiwanie postów na forum (trud WalDo) dla
firefox (również z IE7), opery i w każdej przeglądarce
wpisując w google.pl → site:fedora.pl pytanie
Polskie
przewodniki po instalacji, poradniki
ogólnie o Linuksie
http://www.google.pl/linux
http://jakilinux.org - różne artykuły, a w tym dotyczącym fedory znajduje się dużo odnośników do pomocnych stron
http://www.linuxnews.pl/ - nowości ze świata Linuksa
http://www.linux.pl - koniecznie przejrzyj artykuły w sekcji "newbie"
http://www.linuksowo.pl – polskie forum linuksowe
http://www.dragonia.pl - magazyn użytkowników otwartego oprogramowania
http://pl.wikibooks.org/wiki/Kategoria:Linux - podręczniki w budowie
Faq/Howto, Opisy, porady, gotowe rozwiązania
Zbiór linków na tematy powiązane z linuksem
wiele innych stron (bogate, czasem archaiczne treści, ale warto przejrzeć)
http://students.mimuw.edu.pl/SO
http://students.mimuw.edu.pl/SO/Linux
http://linux.msstudio.com.pl
http://www.linuxpl.org/LPG
http://www.linuxpl.org/SAG
http://thecamels.org/artykuly
http://linux.rk.edu.pl
http://techscott.wordpress.com/linux/ksiega-czarow/ - lista pogrupowanych ciekawych poleceń shella
http://dief.republika.pl/main.html - krótki kurs programowania w bash
dokumentacja z innych dystrybucji
Uwaga: Pewne elementy mogą się znacznie różnić od tych występujących w fedorze. Nie próbuj na siłę instalować oprogramowania innym narzędziem niż yum/rpm. Położenie niektórych plików/ustawień może być trochę inne niż w fedorze.
Dystrybucje bazujące na rpm:
http://pl.docs.pld-linux.org
http://wiki.suse.pl
http://wiki.mandriva.com/pl
inne:
http://wiki.arch-linux.pl/wiki/Artykuły
http://wiki.archlinux.org/
http://gentoo.org/doc/pl na początek http://www.gentoo.org/doc/pl/articles
http://dug.net.pl/lib/index.php
http://forum.ubuntu.pl/forumdisplay.php?f=142
http://www.loz.republika.pl - Linux From Scratch - Linux od zera
Zagraniczne
przewodniki po instalacji, poradniki
http://www.mjmwired.net/resources
http://www.my-guides.net
http://howtoforge.net/howtos/linux/fedora
http://optics.csufresno.edu/~kriehn/fedora/fedora.html
http://www.techotopia.com/index.php/Fedora_Desktop_Essentials
http://www.techotopia.com/index.php/Fedora_Linux_Essentials
http://www.fedoraguide.info
http://fedorafaq.org
http://www.dnmouse.org
fedoraproject.org
http://docs.fedoraproject.org
http://fedoraproject.org/wiki
http://fedorasolved.org
http://fedoraforum.org
http://planet.fedoraproject.org
http://directory.fedoraproject.org
redhat
Red Hat Resource Center
Red Hat Enterprise Linux Documentation
Red Hat Knowledgebase
CentOS darmowy system budowany z tych samych źródeł co RedHat (celem jest 100% binarna kompatybilność)
Fedora And Red Hat System Administration (en.wikibooks.org)
Ex436 I Ex442, krótko... linki z forum.fedora.pl
The SELinux Notebook - The Foundations - 2nd Edition
linux
Unix commands (flash)
Unix na Wikibooks
lista zamienników oprogramowania lub druga lista lub trzecia lista
The Linux Documentation Project ogromny spis zaawansowanych porad
www.linuxdriver.co.il/resources ogromny spis zaawansowanych porad
http://linux.die.net ogromny... ahh j.w.
http://www.ibm.com/developerworks/linux/ j.w.
http://www.cyberciti.biz/faq w szczególności Linux Shell Scripting Tutorial
http://www.linux.org/lessons Linux Online - Linux Courses
http://www.linux.com/learn
inne
DistroWatch.com: Fedora
http://rpm.pbone.net - paczki rpm
http://digg.com/linux_unix - Digg - Linux/Unix (ciekawostki, poradniki, nowości)
http://lxr.linux.no - coś dla programistów, kod źródłowy m.in. linuksa
The Open Group - trochę tekstu o standardach
