Poradnik F22 (Twenty Two)

Z Fedora Wiki
(Przekierowano z Poradnik)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tip.png
Pomóż w rozwoju poradnika
Zapraszam do aktualizowania poradnika dla nowej wersji naszej kochanej Fedory. O kobiety trzeba dbać, więc do dzieła towarzysze!
Wystarczy się zarejestrować

Poradnik powstał z inicjatywy użytkowników Forum Fedora.pl
Wszelka pomoc w testowaniu, aktualizacji oraz ulepszaniu Poradnika jest mile widziana.

O Fedorze

Fedora (dawniej Fedora Core) jest jedną z najpopularniejszych dystrybucji Gnu/Linuxa, tworzoną przez społeczność skupioną wokół Projektu Fedora, założonego i wspieranego przez firmę Red Hat. Fedora zawiera wyłącznie wolne oprogramowanie i w związku z tym można ją bezpłatnie instalować, modyfikować i rozpowszechniać. Powoduje to również pewne ograniczenia. Rozwiązania objęte ochroną patentową (szczególnie w USA), takie jak kodeki audio-video, oraz sterowniki o zamkniętym kodzie źródłowym nie są dostarczane wraz z dystrybucją. Twórcy Fedory stawiają na innowacyjność, dlatego też kolejne wydania zawierają najnowsze dostępne oprogramowanie, nawet jeśli prace nad stabilną wersją nie zostały jeszcze ukończone. Z tego powodu, oraz faktu ścisłego powiązania z Red Hatem często, lecz niesłusznie Fedorę określa się mianem "poligonu Red Hata". Fedorę stosuję się zarówno jako system operacyjny dla komputerów domowych, jak i serwer www, ftp itp.

Dokumentacja Fedory - znajdziesz tu obszerny opis (również po polsku) nowości w tym wydaniu Fedory, opis instalacji, wiki, faq, jak zabezpieczyć system itd. Bardzo dobrym źródłem wiedzy jest również dokumentacja RHEL oraz linki na końcu tego poradnika.
Question.png
Brakuje mi tu...
Jeśli nie znalazłeś tutaj tego czego szukasz, możesz zgłosić swoją propozycję w zakładce dyskusja

Oznaczenia:


Warn.png Ikona z dowolnego obrazka

Składnia: {{*|Warn.png}}

Magia.png Wszystko OK

Składnia: {{*}}

Echo-SIGs-48px.png Informacja ewoluująca z poprzedniej wersji, jeszcze nikt jej nie sprawdził. Sprawdź jeśli możesz i usuń ikonkę.

Składnia: {{!}}

Echo-bug-48px.png Bug, porada nie działa z jakiś powodów. Jeśli znasz powód dopisz.

Składnia: {{!!}}

Spis treści

Ogólne

Nowości w tym wydaniu

Minimalne wymagania sprzętowe

Wymagania sprzętowe dla domyślniej instalacji Fedory:

  • 1 GHz lub szybszy procesor
  • 1 Gb pamięci ram
  • 10 Gb miejsca na dysku
  • ekran o rozdzielczości 800x600

W przypadku mniejszej ilości pamięci zalecana jest instalacja w trybie tekstowym.

Aktualizacja z poprzedniej wersji

Użytkowników zainteresowanych "upgradem" do nowszej wersji odsyłam do FedUp

su
yum install fedup
fedup --network 22 --product=nonproduct


Upgrade można wykonać również "offline" ze ściągniętego wcześniej pełnego, na DVD obrazu ISO lub obrazu nagranego na urządzenie zewnętrzne (DVD, USB).
Przykładowe polecenie dla upgrade'u z obrazu ISO dla wersji 64-bitowej:

fedup --iso /katalog/Fedora-20-x86_64-DVD.iso

Ręczne zamontowanie płyty i upgrade z płyty DVD:

mount /dev/sr0 /mnt
fedup --device /mnt


Spiny Fedory

Istnieje kilka oficjalnych "spinów", które są po prostu poskładanym zestawem oprogramowania do określonych celów np. "Laboratorium elektroniczne"

Kompilacje zawierające dodatkowo oprogramowanie niezgodne z licencją fedory (czyli wszystko to na czym użytkownikom zależy) nazywane są jej "remiksami".
Aktualnie rozwijanym remixem jest Kororaa Linux

Ściągnąłem obraz ISO i co dalej?

Po ściągnięciu obrazu ISO Fedory (może to być LiveCD, pełna instalacja na DVD czy instalacja przez sieć w obrazie 'netinstall') plik należy nagrać na płytę korzystając z opcji nagrywania obrazu płyty. Nie należy nagrywać obrazu ISO tak jak np. plików z danymi.

Aby uniknąć przykrych niespodzianek (np. brak możliwości uruchomienia komputera z płyty instalacyjnej) przed nagraniem obrazu na płytę należy sprawdzić, czy suma kontrolna SHA256 ściągniętego pliku ISO jest poprawna.

Warn.png
UWAGA! Nie porównuj sum kontrolnych obrazów z umieszczonymi tu ciągami kodów.
Pliki Fedora-12-xxx-CHECKSUM dla procesorów 32-bitowych oraz procesorów PowerPC mają inną zawartość i są umieszczone w odpowiednich dla tych procesorów katalogach. Inne będą dla architektur i386, x86_64, ppc.
  • Jeśli po raz pierwszy masz kontakt z Linuksem, to zapewne obraz Fedory ściągałeś pod Windows. Żeby sprawdzić sumę kontrolną musisz znaleźć jeden z wielu - zazwyczaj darmowych - programów sprawdzających sumy kontrolne. Możesz m.in. skorzystać z konsolowego programu fsum lub okienkowego HashCalc.
  • Pod Linuksem (każdym, nie tylko pod Fedorą) wykonujemy polecenie
sha256sum <nazwa_obrazu>.iso

czyli np.

sha256sum Fedora-12-x86_64-netinst.iso

W wyniku tej operacji otrzymujemy:

87569889fe1f05b8f74e7045caa4957ab1126744ca2d276704520f111eb1bb27 Fedora-12-x86_64-netinst.iso

Otrzymany ciąg znaków porównujemy z odpowiednim ciągiem znaków odczytanym z pliku Fedora-12-x86_64-CHECKSUM znajdującym się w tym samym katalogu co ściągnięty wcześniej obraz ISO.
Przykładowo zawartość tego pliku dla Fedory 12 dla 64-bitowych procesorów to

-----BEGIN PGP SIGNED MESSAGE-----
Hash: SHA1

c899659b8a7ceb8f005fc1a300b4e21c984a48fd7b8d8a332ed24bf8c3c479e8 *Fedora-12-x86_64-DVD.iso
74097f55d8dd3d7cc7bfe86f5154b5b96a7e38104c9140551b546fee4ef88543 *Fedora-12-x86_64-disc1.iso
36e9148f66bca27811fbbae1e25941950ab0e3641d97ec6439494ae99228083c *Fedora-12-x86_64-disc2.iso
3f43b1dfe2cd3ac221cc87d3441b0cc6f85d3fc8d29e15497f8dc376c60fb94c *Fedora-12-x86_64-disc3.iso
2ad8636534cccde8bd1ea943ad0d5e475cdec4d7792a5d76a4143deb7c4d3646 *Fedora-12-x86_64-disc4.iso
9fc34ab7213b12621226a8d34e9c90bf854a6d2b6a77b5f41ac8e85c12d9184e *Fedora-12-x86_64-disc5.iso
87569889fe1f05b8f74e7045caa4957ab1126744ca2d276704520f111eb1bb27 *Fedora-12-x86_64-netinst.iso
-----BEGIN PGP SIGNATURE-----
Version: GnuPG v1.4.5 (GNU/Linux)

iQIVAwUBSvurtp0cw0hXu8y6AQJW1xAAsxiGQa+DiDgzGYVPAZ4LWI5ei6Uyvo37
[...]
V7y4mK1Bdmo=
=WgTm
-----END PGP SIGNATURE-----
Jak widać podany wyżej w przykładzie plik Fedora-12-x86_64-netinst.iso został ściągnięty poprawnie. Jego suma kontrolna równa jest sumie przypisanej temu obrazowi w pliku Fedora-12-x86_64-CHECKSUM (87569889fe1f05b8f74e7045caa4957ab1126744ca2d276704520f111eb1bb27). Możemy więc przystąpić do nagrania obrazu na płytę.

Możliwe jest sprawdzenie sum automatycznie (również wszystkich płyt naraz) dzięki opcji -c, podając tym razem jako argument plik z sumami kontrolnymi.

sha256sum -c Fedora-12-x86_64-CHECKSUM

Live USB

Obrazy Fedory typu LiveCD można przenieść na pendrive przy pomocy Live USB Creator (Windows/Linux)

Uruchomienie instalatora

Anaconda wymaga minimum 768MB RAM do instalacji w trybie graficznym. Jeśli posiadasz mniej RAM użyj instalatora w trybie tekstowym wpisując

linux text
przy znaku zgłoszenia boot: w pierwszym menu (menu gruba).
  • Możesz wykonywać zrzuty ekranu podczas instalacji naciskając Shift + PrintScreen a anaconda zapisze je do /root/anaconda-screenshots
  • Jeśli z jakiś powodów instalacja nie przebiega prawidłowo, sprawdź informacje diagnostyczne na wirtualnych konsolach. Właściwie to w razie problemów dobrze jest przeczytać cały ten rozdział.

Podział dysku

Proponowany ręczny (o ile nie wybrałeś automatycznego na LVM) podział dysku:

  • /boot ~ 300MB - malutka partycja na program rozruchowy GRUB.
  • / ~ 10-15GB - dla głównej partycji (system, programy, ustawienia)
  • swap ~ 500MB - swap służy jako "powiększenie RAM" odradza się jego całkowite wyłączenie, ale przy 2GB na instalacji desktopowej rzadko będzie w ogóle wykorzystywany. Niemniej zaleca się swap dwa raz większy niż posiadana ilość RAM. W razie późniejszej potrzeby, zawsze można rozszerzyć swap przez zwykły plik: linux add a swap file howto
  • /home ~ reszta - wydzielenie osobnej partycji na "domek" pozwoli Ci bezboleśnie rozdzielić system i osobiste ustawienia, skasować system bez kasowania fotek z wakacji. ;)

Więcej o partycjach w artykule: Podstawy Linuksa oraz Recommended Partitioning Scheme

Jak uruchomić terminal w trybie graficznym?

Gnome

Wciskamy Alt + F2 i wpisujemy:

gnome-terminal

KDE

Wciskamy Alt + F2 i wpisujemy:

konsole
Tip.png
Terminal wirtualny
Naciśnij Ctrl + Alt + F2 aby przełączyć się do konsoli. Naciśnij Ctrl + Alt + F1 (lub Ctrl + Alt + F7 po ponownym zalogowaniu) aby powrócić do sesji X-Windows

Jak zalogować się na konto roota?

Wpisz w terminalu

su -

pojedyncze polecenia wykonuj wpisując

su -c"polecenie do wykonania"

więcej w artykule konto root oraz sudo

Warn.png
Logowanie na konto root z poziomu graficznego menadżera logowanie GDM
Jest domyślnie wyłączone i nie zalecane. Ale dla upartych istniej możliwość włączenia tej opcji

Podstawy - zarządzanie pakietami

Rpm

Programy w Fedorze dostarczane są w postaci pakietów binarnych. Do ich instalacji, oraz zarządzania nimi służy RPM Package Manager. Jego obsługa odbywa się przez wydanie w konsoli polecenia rpm wraz z żądanymi opcjami. Najczęstsze zastosowania to:

  • rpm -Uvh nazwa_pakietu – instalacja/aktualizacja pojedynczego pakietu
  • rpm -e nazwa_pakietu – usunięcie pojedynczego pakietu
  • rpm -qa | grep nazwa_pakietu – sprawdzenie w bazie danych, czy określony pakiet jest zainstalowany.

Pakiety rpm zawierają również spis programów, które są wymagane do ich poprawnego działania. W przypadku, gdy w naszym systemie brak jest wymaganego programu lub biblioteki instalacja zakończy się niepowodzeniem – otrzymamy komunikat o niespełnionych zależnościach.

DNF

Tip.png
Zmiana programu do zarządzania pakietami
W Fedorze 22 domyślnym programem do zarządzania pakietami został dnf, który zastępuje używanego wcześniej yuma.

W celu ułatwienia pracy z tak skonstruowanymi pakietami powstał program dnf, który sprawdzi za nas listę zależności i w razie potrzeby ściągnie odpowiednie programy i je zainstaluje. Z dnfa także korzystamy w konsoli, najczęstsze zastosowania to:

  • dnf install nazwa_pakietu – instalacja pakietu
  • dnf remove nazwa_pakietu – usunięcie pakietu (uwaga: jeśli usuwany pakiet jest wymagany przez inny program to ten również zostanie usunięty – proszę o ostrożność)
  • dnf install --nogpg nazwa_lokalnego_pliku_rpm – instalacja, np.: samodzielnie ściągniętego pakietu rpm wraz ze sprawdzeniem jego listy zależności (w przypadku tego polecenia należy przejść w konsoli do katalogu, w którym plik rpm się znajduje)

Fedora posiada własną bazę pakietów (tak zwane repozytoria), z których są one ściągane i instalowane w systemie.
Pliki konfiguracyjne repozytoriów znajdują się w katalogu /etc/yum.repos.d, są one automatycznie rozpoznawane przez dnf. Istnieje graficzna nakładka na dnf/yum - yumex. Instalujemy ją :

su -c "dnf install yumex"

Jeśli dopiero zainstalowałaś/zainstalowałeś Twoją Fedorę, to bardzo często będziesz korzystać z rpm i dnfa.

Więcej na temat yum, rpm, dnf i ciekawych opcji, które ułatwią Ci administrację Fedorą przeczytasz w artykule Zarządzanie pakietami

PackageKit

Fedora używa również graficznej aplikacji PackageKit, aby maksymalnie uprościć użytkownikom instalację i usuwanie programów. Jeśli zaistnieje taka potrzeba to aplikacja wykona automatyczną instalację kodeków audio/video, czcionek, pluginów w przeglądarce, a nawet sterowników do drukarek. Dla upewnienia się, że jest zainstalowany w systemie możemy wykonać:

GNOME
rpm -q gnome-packagekit || su -c'dnf install gnome-packagekit'
KDE
rpm -q apper || su -c'dnf install apper'

teraz poszukaj go w menu i możesz już łatwo zainstalować również pozostałe pluginy np. "PackageKit-browser-plugin" lub "PackageKit-gstreamer-plugin"

Question.png
Dlaczego "inna aplikacja blokuje dostęp do bazy"?
Bardzo często nowi użytkownicy skarżą się, że nie mogą zainstalować programów, gdyż "inna aplikacja blokuje dostęp do bazy". Wystarczy wówczas odczekać minutkę, aż demon sprawdzający w tle aktualizacje zakończy działanie.
Dla bezpieczeństwa bazy programów, dostęp do niej może w systemie uzyskać tylko jedna aplikacja na raz

Jak dokonać aktualizacji systemu?

su -c "dnf update"

Jak dodać repozytorium RPMFusion?

Question.png
Po co mi repozytorium RPMFusion?
Instalacja wielu sterowników i programów multimedialnych wymaga dodania tego repozytorium. Zainstaluj je koniecznie.

Logujemy się na roota:

su -

Następnie dodajemy repozytoria:

dnf install --nogpg http://download1.rpmfusion.org/free/fedora/\
rpmfusion-free-release-$(rpm -E %fedora).noarch.rpm \
http://download1.rpmfusion.org/nonfree/fedora/\
rpmfusion-nonfree-release-$(rpm -E %fedora).noarch.rpm 

Jak dodać repozytorium Russian Fedora? (m.in.Skype, Opera)

Question.png
Po co mi repozytorium Russian Fedora?
Jeśli chcesz w łatwy sposób instalować Skype, przeglądarkę Opera, Java (Sun JRE), Adobe Acrobat Reader w wersji przystosowanej do twojej wersji Fedory wówczas warto mieć zainstalowane to właśnie repozytorium (zamiast kilku innych lub walki z ręczna instalację). Należy jednak pamiętać, że w przeciwieństwie do mocno zalecanego, niemal obowiązkowego RPM Fusion instalacja repo RF jest opcjonalna.

Logujemy się na roota:

su -

Następnie dodajemy repozytoria i od razu aktualizujemy do najnowszej wersji:

dnf install --nogpg\
 http://mirror.yandex.ru/fedora/russianfedora/russianfedora\
/free/fedora/russianfedora-free-release-stable.noarch.rpm\
 http://mirror.yandex.ru/fedora/russianfedora/russianfedora\
/nonfree/fedora/russianfedora-nonfree-release-stable.noarch.rpm\
 && \
dnf -y update russian\* 

Z tego repozytorium można zainstalować:

  • przeglądarkę Opera
  • opera-pluginwrapper
  • komunikator Skype
  • Java Runtime Environment (Sun JRE)
  • Adobe Acrobat Reader (acroread) wraz z wtyczką webową
  • Flash Player

    Programy wymagane w tym poradniku i nie tylko

    Zainstaluj zestaw przydatnych małych aplikacji. Jeśli nie robiliśmy tego wcześniej to instalujemy:

    su -c "dnf install wget mc"
    wget - służy do ściągania plików w konsoli
    mc - menadżer plików pod konsolą przykład możliwości konfiguracji

    Możesz też wpisywać polecenia "łamiąc" długie linjki tak:

    dnf install htop numlockx powertop \
    preload unace unrar

    informacje czym są poszczególne programy możesz uzyskać np. tak:

    dnf info NAZWA

    Jak edytować pliki należące do root'a?

    otwórz plik tak: su -c "mcedit /katalog/plik.txt"
    lub tak: su -c "nano /katalog/plik.txt"
    lub tak: su -c "vim /katalog/plik.txt"
    Question.png
    Co to za dziwna składnia poleceń?
    W niektórych miejscach lista paczek będzie zapisywana z nawiasami { , } co pozwala zaoszczędzić miejsce i nie wpisywać długiego takiego samego przedrostka itp. np.:

    muzyka-{mp3,wma} = muzyka-mp3 muzyka-wma

    trudniejszy realny przykład: yum install gstreamer-{ffmpeg,plugins-{ugly,bad}}
    ozn. to samo co: yum install gstreamer-ffmpeg gstreamer-plugins-ugly gstreamer-plugins-bad

    Automatyczna konfiguracja

    Istnieją nieoficjalne programy do automatycznej konfiguracji i instalacji popularnych aplikacji z poza repozytorium (java, flash itp.). Przeznaczone są one głównie dla początkujących użytkowników. Najpopularniejsze spośród nich to:

    Uwaga! Aplikacje mogą powodować konflikty między sobą!

    Automatyczne logowanie

    zobacz: Automatyczne logowanie

    Konfiguracja usług systemowych

    zobacz: Usługi

    Inne typowe problemy początkujących

    zobacz: Typowe problemy

    Sprzęt

    Jak zainstalować sterowniki do karty graficznej?

    Echo-SIGs-48px.pngNvidia

    Tip.png
    W Fedorze nigdy nie instaluj sterowników Nvidia z paczki dostępnej na stronie producenta.
    Korzystaj wyłącznie z paczek RPM przygotowanych dla danej wersji systemu

    Źródło: fedoraforum.org
    1. Zainstaluj repozytorium RPMfusion

    2. Zaloguj się na konto root
    su
    3. Zaktualizuj system
    dnf update

    4. Zainstaluj sterownik:

    • Dla GeForce 8 i nowszych:
    dnf install kmod-nvidia xorg-x11-drv-nvidia-libs.i686

    Sterowniki nvidia dla jądra PAE:

    dnf install kmod-nvidia-PAE
    • Dla GeForce 6/7:
    dnf install kmod-nvidia-304xx xorg-x11-drv-nvidia-304xx-libs.i686

    Sterowniki 304xx dla jądra PAE:

    dnf install kmod-nvidia-304xx-PAE

    Sterowniki legacy serii: 173xx, 96xx, 71.xx nie są wspierane. Zalecany sterownik dla tych kart to nouveau.

    Przydatne linki:
    Dodatkowe informacje o sterownikach

    AMD

    Źródło: fedoraforum.org
    Zamknięte sterowniki AMD Catalyst nie są dostarczane dla Fedory 22.
    Należy stosować sterowniki otwartoźródłowe.

    Obsługa partycji NTFS

    Teoretycznie partycje te powinny być widoczne w systemie zaraz po instalacji, ale czasem zdarza się, że tak nie jest. Są trzy sposoby, aby uzyskać dostęp do partycji windowsowych ntfs. Bez względu na wybrany sposób należy upewnić się, że paczka ntfs-3g jest zainstalowana w systemie poleceniem

    rpm -q ntfs-3g

    Sposób 1. edycja pliku /etc/fstab

    Poleceniem su -c "fdisk -l" należy sprawdzić pod jaką nazwą występują partycje ntfs (będą oznaczone jako HPFS/NTFS) np. /dev/sda2, tworzymy folder do którego będzie montowana partycja ntfs

    su -c "mkdir /media/win"

    Następnie jako root edytujemy plik /etc/fstab

    dopisujemy do fstab

     /dev/sda2     /media/win      ntfs-3g     defaults       0 0 

    i zapisujemy plik. Jeżeli chcesz, aby wszyscy użytkownicy mogli zapisywać na partycji NTFS dopisz

     /dev/sda2     /media/win      ntfs-3g     users,defaults       0 0 
    Ostatecznie polecenie
    su -c "mount -a"
    ponownie zamontuje wszystkich systemy plików wymienione w fstab (poza tymi, których wpisy zawierają słowo kluczowe "noauto").

    Sposób 2. mechanizm udisks2

    Otwieramy plik /usr/share/polkit-1/actions/org.freedesktop.udisks2.policy w dowolnym edytorze tekstu, np. w nano:

    su -c "nano /usr/share/polkit-1/actions/org.freedesktop.udisks2.policy"

    i odnajdujemy sekcję zaczynającą się od linijki <action id="org.freedesktop.udisks2.filesystem-mount-system">'.

    Zmieniamy wiersze zaczynające się od słowa allow na takie jak ponizej:

    <defaults>
          <allow_any>yes</allow_any>
          <allow_inactive>yes</allow_inactive>
          <allow_active>yes</allow_active>
        </defaults>
      </action>

    Po czym zapisujemy zmiany.

    Bluetooth

    Fedora 15 sprawia czasami problemy z wbudowanymi adapterami Bluetooth w laptopach. Przy domyślnym ustawieniu nie widać innych urządzeń. Nie można też zmienić widoczności naszego komputera. Aby to zmienić, należy:

    • Włączyć Bluetooth
    • Otworzyć terminal jako root

    Następnie należy wpisać następujące polecenie (aby system reagował w oczekiwany przez nas sposób za każdym razem, gdy Bluetooth będzie włączany) :

    # systemctl enable bluetooth.service

    Na koniec należy uruchomić Bluetooth:

    # systemctl start bluetooth.service

    Od tej pory system będzie mógł wysyłać i odbierać pliki od innych urządzeń.

    Aplikacje

    Gnome shell przydatne dodatki

    Wszystkie dodatki instaluje się yumem:
    dnf install Nazwa_dodatku
    • gnome-tweak-tool - narzędzie umożliwiające zmianę ustawień pulpitu (wygląd, ikony itp.)
    • gnome-shell-extensions-alternative-status-menu - dodaje na stałe m.in. przycisk wyłącz komputer do menu gnome (domyśnie należy przytrzymać Alt)
    • gnome-shell-extensions-native-window-placement - zmienia układ podglądu otwartych okien
    • gnome-shell-extensions-user-theme - dodaje możliwość przeglądania dostępnych kompozycji pulpitu bezpośrednio z poziomu gnome shell
    • gnome-shell-extensions-drive-menu - dodaje do panelu systemowego menu ułatwiające zarządzanie dyskami wymiennymi
    • gnome-shell-extensions-dock - dodaje do prawej strony ekranu przełącznik zadań

    Przywrócenie działania klawisza Delete w Nautilusie

    [1]

    • Otwieramy plik ./.config/nautilus/accels w dowolnym edytorze tekstu, np. w nano:
      nano ./.config/nautilus/accels
    • Usuwamy komentujący średnik przed skrótem do Trash i <Primary> przed słowem Delete.
    • Po zmianach linia ma wyglądać następująco:
      (gtk_accel_path "<Actions>/DirViewActions/Trash" "Delete")
    • Po czym zapisujemy zmiany i przeładowujemy Nautilusa.

    Libreoffice (odpowiednik OpenOffice.org)

    Tylko najpopularniejsze pakiety:

    su -c "dnf install libreoffice-{base,draw,impress,math,writer,calc,langpack-pl}"

    Użytkownicy KDE dodatkowo mogą zainstalować:

    su -c "dnf install libreoffice-kde"

    użyj yum search lub yumex, by zobaczyć resztę

    Czcionki

    Czcionki Liberation od RedHat

    W zastępstwie powszechnie używanych w Windows czcionek: Times New Roman, Arial, Courier New RedHat stworzył zestaw czcionek Liberation Fonts:

    su -c "dnf install liberation\*"
    Czcionki z systemu Windows
    wget --referer=http://www.mjmwired.net/resources/mjm-fedora-f11.html \
    http://www.mjmwired.net/resources/files/msttcore-fonts-2.0-3.noarch.rpm

    instalacja

    su -c "dnf install --nogpg msttcore-fonts-*.noarch.rpm"
    Rendering czcionek (o ile potrzebny)

    Uwaga ! Należy stosować tylko jedno rozwiązanie.

    • freetype-freeworld
    su -c "dnf install freetype-freeworld"

    Uwaga: jeśli po instalacji paczki freetype-freeworld Twoje czcionki stały się niewyraźne to usuń tę paczkę (zamiast install wpisz remove). Nie jest to żaden błąd, po prostu przesadziłeś z wygładzaniem czcionek.

    Google

    Google Earth

    su -c "dnf install {freetype,glib2,libxml2,libSM,mesa-libGL,\
    libXcursor,libXfixes,libXi,libXinerama,libXrandr,libXrender}.i686"
    wget http://dl.google.com/earth/client/current/GoogleEarthLinux.bin
    chmod u+x GoogleEarthLinux.bin
    sh GoogleEarthLinux.bin

    Wine - uruchamianie programów z MS Windows

    Wine"oprogramowanie umożliwiające wykonywanie aplikacji przeznaczonych dla Microsoft Windows w środowisku systemu operacyjnego klasy Unix (Linux, Solaris, FreeBSD)". (żródło: wikipedia)

    su -c "dnf install wine"

    PlayOnLinux

    PlayOnLinux to projekt wspomagający instalację gier i programów na wine. Posiada sporą bazę skryptów konfigurujących wine pod odpowiednie tytuły. Należy wpierw zainstalować repozytorium

    su -c "dnf install http://rpm.playonlinux.com/playonlinux-yum-4-1.noarch.rpm"

    A potem samo PlayOnLinux

    su -c "dnf install playonlinux"

    Compiz Fusion

    Tip.png
    Compiz Fusion nie jest kompatybilny z Gnome 3 i KDE 5
    Compiz jest dostarczany z myślą o środowiskach: Xfce, Mate, Lxde.

    Najpierw sprawdzamy czy mamy włączony direct rendering - bez tego ani rusz!

    glxinfo | grep direct

    Powinniśmy dostać w odpowiedzi: "direct rendering: Yes". Jeżeli nie - należy zainstalować odpowiednie sterowniki do karty graficznej.
    Jeśli mamy direct rendering można przystąpić do instalacji:

    su
    dnf install compiz compiz-manager compiz-bcop ccsm emerald-themes emerald fusion-icon \
    fusion-icon-gtk compizconfig-python compiz-plugins-unsupported \
    compiz-plugins-main compiz-plugins-extra
    W zależności od używanego środowiska graficznego instalujemy:
    dnf install compiz-mate
    dnf install compiz-lxde
    dnf install compiz-xfce

    Instalacja programów w postaci binarki

    zobacz: Instalacja programów w postaci binarki

    Multimedia

    Instalacja kodeków

    Instalacja kodeków potrzebnych do odtwarzania muzyki, filmów etc.

    su -c "dnf install gstreamer-{ffmpeg,plugins-{bad,good,ugly}} \
    xine-lib-extras{,-freeworld} libtunepimp-extras-freeworld"

    Instalacja popularnych odtwarzaczy i edytorów multimedialnych.

    Istnieje wiele programów multimedialnych stworzonych dla Linuksa, najpopularniejsze z nich to:

    Wszystkie powyższe programy dostępne są poprzez dnfa.

    Audacious (odpowiednik Winampa):

    su -c "dnf install audacious audacious-plugins{,-vortex,-wavpack,-freeworld{,-mp3,-ffaudio,-aac}}"

    listę pozostałych pluginów uzyskasz wpisując (wyjście za pomocą q)

    dnf info audacious-plugin\* |less
    Ciekawostka: Aplikację można kontrolować i monitorować również z konsoli. Dostępne opcje po wydaniu polecenia:
    audacious2 --help (podstawowe) oraz audtool2 help (szczegółowe)

    Qmmp (odpowiednik Winampa):

    su -c "dnf install qmmp{,-plugins-freeworld}"

    Edycja plików audio (remix, oczyszczanie, efekty):

    su -c "dnf install audacity"

    To samo z możliwością eksportu do mp3:

    su -c "dnf install audacity-freeworld"

    Polecane do oglądania filmów: smplayer

    su -c "dnf install smplayer"

    Cięcie, montowanie filmów:

    su -c "dnf install avidemux"

    oraz pozostałe aplikacje do edycji filmów

    Instalacja programów do nagrywania płyt CD/DVD

    GNOME

    su -c "dnf install brasero"

    KDE

    su -c "dnf install k3b k3b-extras-freeworld"

    Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie aby używać tych programów niezależnie od ulubionego środowiska.

    Odtwarzanie filmów DVD pod Linuksem

    Fedora 22 zawiera domyślnie zainstalowane pakiety libdvdread i libdvdnav odpowiadające za odtwarzanie płyt dvd.

    W przypadku nośników zabezpieczonych, między innymi systemem css konieczna jest instalacja pakietu libdvdcss. Ponieważ sytuacja prawna libdvdcss jest dość niejasna nie został on standardowo dołączony do Fedory 22. W celu jego instalacji należy skorzystać ze źródeł zewnętrznych:

    su -
    dnf install http://rpms.famillecollet.com/fedora/remi-release-$(rpm -E %fedora).rpm
    dnf install libdvdcss --enablerepo=remi

    Instalacja kodeków potrzebnych do odtwarzania np. filmów rmvb

    System 32 bitowy

    Pobieramy binarne kodeki

    wget http://www.mplayerhq.hu/MPlayer/releases/codecs/all-20110131.tar.bz2

    Jeśli instalowaliśmy mplayer to katalog /usr/lib/codecs powinien być już utworzony, jeśli nie to robimy to sami

    su -c "mkdir /usr/lib/codecs"

    Na koniec wypakowujemy kodeki

    su -c "tar xvjf all-20110131.tar.bz2 --strip=1 -C /usr/lib/codecs"

    System 64 bitowy

    Pobieramy binarne kodeki

    wget http://www1.mplayerhq.hu/MPlayer/releases/codecs/essential-amd64-20071007.tar.bz2

    Jeśli instalowaliśmy mplayer to katalog /usr/lib64/codecs powinien być już utworzony, jeśli nie to robimy to sami

    su -c "mkdir -p /usr/lib64/codecs"

    Na koniec wypakowujemy kodeki

    su -c "tar xjvf essential-amd64-20071007.tar.bz2 --strip=1 -C /usr/lib64/codecs"

    Przykładowa konfiguracja odtwarzacza smplayer

    Ustawienie napisów, tak by były wyświetlana na dole filmu:

    Wykonujemy polecenie uruchom (ALT+F2) i wpisujemy:

    gedit ~/.mplayer/config

    Lub, jeśli używamy KDE:

    kwrite ~/.mplayer/config

    Do otwartego pliku dopisujemy:

    vf=expand=0:-190:0

    Zapisujemy plik i wychodzimy z edytora. Położenie napisów można dostosować do własnych potrzeb zmieniając wartość -190.

    Konfiguracja programu, jeśli polskie znaki nie są poprawne wyświetlane:

    Wchodzimy w Opcje->Ustawienia odnajdujemy zakładkę Napisy i zmieniamy Domyślne kodowanie napisów na CP1250.

    Internet - przeglądarki, komunikatory, e-mail

    Gadu-Gadu, czyli Kadu

    Odpowiednikiem GG jest w Fedorze (linuksie) Kadu.
    Paczki znajdują się na wiki

    Skype

    Najprostszym sposobem jest zainstalowanie repozytorium Russian Fedora i wykonanie polecenia

    dnf -y install skype

    Można również użyć starszego, ale nadal skutecznego sposobu opisanego poniżej.

    Instalujemy

     dnf -y install libX11.i686 libv4l.i686 alsa-plugins-pulseaudio.i686 qt.i686 libXScrnSaver.i686 libXv.i686 libQtGTL.i686 

    Następnie dodajemy repo

    echo "[skype]
    name=Skype Repository
    baseurl=http://download.skype.com/linux/repos/fedora/updates/i586
    enable=1
    gpgcheck=0
    gpgkey=http://www.skype.com/products/skype/linux/rpm-public-key.asc" > /etc/yum.repos.d/skype.repo
    

    A na koniec

    dnf -y install skype

    Podziękowania dla użytkowników thof oraz Grzesiek O.

    Pidgin

    Pidgin to zaawansowany komunikator, który może łączyć się z sieciami AIM, MSN, Yahoo!, XMPP (w tym Google Talk), ICQ, IRC, SILC, SIP/SIMPLE, Novell GroupWise, Lotus Sametime, Bonjour, Zephyr, MySpaceIM, Gadu-Gadu oraz QQ, wszystkie za jednym razem. Potrafi również sprawdzać pocztę, w przypadku niektórych sieci np. GMail.

    su -c 'dnf install pidgin'

    Empathy

    Od Fedora 12 Pidgin przestał być domyślnym komunikatorem w GNOME, na rzecz bardziej (?) zaawansowanego komunikatora empathy.

    su -c 'dnf install empathy'

    Opera

    Pobierz Opera.
    Zainstaluj paczkę rpm przy pomocy yum:

    su -c "dnf install --nogpg opera-*.rpm"

    Można również skorzystać z repozytorium Russian Fedora i zainstalować Operę poleceniem

    su -c "dnf install opera-stable"

    Chromium

    Chromium to port przeglądarki Google Chrome dla Linuksa.

    su
    cd /etc/yum.repos.d
    wget http://repos.fedorapeople.org/repos/spot/chromium/fedora-chromium-stable.repo
    dnf install chromium
    

    Google Chrome

    Przeglądarkę można pobrać ze strony programu. Po instalacji utworzone zostanie repozytorium google-chrome. Aktualizacje odbywać się będą automatycznie.

    Dropbox

    Program można pobrać bezpośrednio ze strony projektu.
    Użytkownicy Kde mogą skorzystać z dropbox-servicemenu-kde dodającego menu kontekstowe dropbox w dolphine.
    W środowisku MATE wystarczy doinstalować rozszerzenie caja-dropbox z repozytorium RPMfusion

    su -c "dnf install caja-dropbox"

    Instalacja Adobe Flash Plugin

    System 32 bitowy

    Instalujemy jedno z dwóch repozytoriów:
    repozytorium Russian Fedora
    albo
    repozytorium Adobe poleceniem podanym poniżej:

    su -c "rpm -ivh http://linuxdownload.adobe.com/adobe-release/adobe-release-i386-1.0-1.noarch.rpm"


    Po zainstalowaniu jednego z repozytoriów instalujemy plugin:

    su -c "dnf install flash-plugin"

    System 64 bitowy

    Analogicznie instalujemy repozytorium Adobe dla systemu 64-bitowego:

    su -c "rpm -ivh http://linuxdownload.adobe.com/adobe-release/adobe-release-x86_64-1.0-1.noarch.rpm"

    i plugin

    su -c "dnf install flash-plugin"

    Po ponownym uruchomieniu przeglądarki powinniśmy mieć dostępny Shockwave oraz Flash.

    Odtwarzanie multimediów w Firefoksie

    W celu oglądania klipów multimedialnych w przeglądarce należy zainstalować:

    su -c "dnf install npapi-vlc"

    Ewentualnie:

    su -c "dnf install totem totem-mozplugin"

    Zwykłe programy linuksowe jako pluginy w firefox:

    su -c "dnf install mozplugger"

    Instalacja Java

    Instalacja OpenJDK

    Note.png
    Notatki
    Przeglądarka Google Chrome nie współpracuje z pluginem OpenJDK.

    Na 99% Twoje potrzeby javy spełnia wersja OpenJDK (również w przeglądarce). Instalacja wraz z pluginem do przeglądarki.

    su -c "dnf install java-*-openjdk icedtea-web"

    Instalacja Sun Java JRE / JDK

    zobacz: Instalacja Sun Java JRE, JDK

    Poczta e-mail

    Powiadomienie o nowej poczcie

    • dowolne konto pocztowe mogą sprawdzać programy:
      • mail-notification
      • xfce4-mailwatch-plugin
      • gnubiff
    • idealne dla GMail
      • checkgmail
      • gnome-gmail-notifier

    Klient poczty

    Mozilla Thunderbird + Mozilla Sunbird (Lightning)
    su -c "dnf install thunderbird thunderbird-lightning"
    GNOME Evolution

    Podobny do MS Outlook

    su -c "dnf install evolution"

    i dodatki

    dnf info evolution\* |less
    Claws Mail

    Lekki klient poczty

    su -c "dnf install claws-mail claws-mail-plugins"

    inne pluginy

    dnf info claws-mail-plugins\* |less

    Administracja

    Zaplanowane zadania

    Najprostszym sposobem planowania zadań w systemie jest program gnome-schedule

    dnf install gnome-schedule
    

    do poprawnego działania wymaga włączenia usług cron i at. Zobacz też: RHEL>Automated Tasks
    Można również włączyć zadanie w czasie bezczynności systemu (jak wygaszacz ekranu) za pomocą xautolock np.

    xautolock -time 1 -locker NAZWA_PROGRAMU
    

    gdzie -time 1 ozn. 1 minutę. Taki wpis można dodać do autostartu.

    Wirtualizacja

    zobacz: Kategoria:Wirtualizacja

    Serwer WWW

    Tip.png
    Fedora na serwer?
    Istnieje plugin pozwalający instalować tylko aktualizacje bezpieczeństwa, co napewno przyda się na serwerze.
    Jeśli szukasz podobnego systemu z dłuższym niż Fedora okresem wsparcia (1 rok), powinieneś wypróbować bazującego na RHEL CentOS

    zobacz: Kategoria:Serwery i sieci

    Inne źródła pomocy, polecane strony

    Przejrzyj nasze artykuły może znajdziesz tam to czego szukasz. Przeszukaj nasze forum, większość problemów się powtarza. Najlepsze wyszukiwanie postów na forum (trud WalDo) dla firefox (również z IE7), opery i w każdej przeglądarce
    wpisując w google.pl → site:fedora.pl pytanie

    Polskie

    przewodniki po instalacji, poradniki

    http://fedora-11.blogspot.com

    ogólnie o Linuksie

    http://www.google.pl/linux
    http://jakilinux.org - różne artykuły, a w tym dotyczącym fedory znajduje się dużo odnośników do pomocnych stron
    http://www.linuxnews.pl/ - nowości ze świata Linuksa
    http://www.linux.pl - koniecznie przejrzyj artykuły w sekcji "newbie"
    http://www.linuksowo.pl – polskie forum linuksowe
    http://www.dragonia.pl - magazyn użytkowników otwartego oprogramowania
    http://pl.wikibooks.org/wiki/Kategoria:Linux - podręczniki w budowie
    Faq/Howto, Opisy, porady, gotowe rozwiązania
    Zbiór linków na tematy powiązane z linuksem
    wiele innych stron (bogate, czasem archaiczne treści, ale warto przejrzeć)
    http://students.mimuw.edu.pl/SO
    http://students.mimuw.edu.pl/SO/Linux
    http://linux.msstudio.com.pl
    http://www.linuxpl.org/LPG
    http://www.linuxpl.org/SAG
    http://thecamels.org/artykuly
    http://linux.rk.edu.pl
    http://techscott.wordpress.com/linux/ksiega-czarow/ - lista pogrupowanych ciekawych poleceń shella
    http://dief.republika.pl/main.html - krótki kurs programowania w bash

    dokumentacja z innych dystrybucji

    Uwaga: Pewne elementy mogą się znacznie różnić od tych występujących w fedorze. Nie próbuj na siłę instalować oprogramowania innym narzędziem niż yum/rpm. Położenie niektórych plików/ustawień może być trochę inne niż w fedorze.
    Dystrybucje bazujące na rpm:
    http://pl.docs.pld-linux.org
    http://wiki.suse.pl
    http://wiki.mandriva.com/pl
    inne:
    http://wiki.arch-linux.pl/wiki/Artykuły
    http://wiki.archlinux.org/
    http://gentoo.org/doc/pl na początek http://www.gentoo.org/doc/pl/articles
    http://dug.net.pl/lib/index.php
    http://forum.ubuntu.pl/forumdisplay.php?f=142
    http://www.loz.republika.pl - Linux From Scratch - Linux od zera

    Zagraniczne

    przewodniki po instalacji, poradniki

    http://www.mjmwired.net/resources
    http://www.my-guides.net
    http://howtoforge.net/howtos/linux/fedora
    http://optics.csufresno.edu/~kriehn/fedora/fedora.html
    http://www.techotopia.com/index.php/Fedora_Desktop_Essentials
    http://www.techotopia.com/index.php/Fedora_Linux_Essentials
    http://www.fedoraguide.info
    http://fedorafaq.org
    http://www.dnmouse.org

    fedoraproject.org

    http://docs.fedoraproject.org
    http://fedoraproject.org/wiki
    http://fedorasolved.org
    http://fedoraforum.org
    http://planet.fedoraproject.org
    http://directory.fedoraproject.org

    redhat

    Red Hat Resource Center
    Red Hat Enterprise Linux Documentation
    Red Hat Knowledgebase
    CentOS darmowy system budowany z tych samych źródeł co RedHat (celem jest 100% binarna kompatybilność)
    Fedora And Red Hat System Administration (en.wikibooks.org)
    Ex436 I Ex442, krótko... linki z forum.fedora.pl
    The SELinux Notebook - The Foundations - 2nd Edition

    linux

    Learn Linux The Hard Way - interaktywna konsola wraz omówieniem poleceń i ćwiczeniami z konfiguracji
    Unix commands (flash)
    Unix na Wikibooks
    lista zamienników oprogramowania lub druga lista lub trzecia lista
    The Linux Documentation Project ogromny spis zaawansowanych porad
    www.linuxdriver.co.il/resources ogromny spis zaawansowanych porad
    http://linux.die.net ogromny... ahh j.w.
    http://www.ibm.com/developerworks/linux/ j.w.
    http://www.cyberciti.biz/faq w szczególności Linux Shell Scripting Tutorial
    http://www.linux.org/lessons Linux Online - Linux Courses
    http://www.linux.com/learn

    inne

    DistroWatch.com: Fedora
    http://rpm.pbone.net - paczki rpm
    http://digg.com/linux_unix - Digg - Linux/Unix (ciekawostki, poradniki, nowości)
    http://lxr.linux.no - coś dla programistów, kod źródłowy m.in. linuksa
    The Open Group - trochę tekstu o standardach

  • Osobiste
    Przestrzenie nazw

    Warianty
    Działania
    Wiki
    Nawigacja
    Inne
    Narzędzia